Domowa pizza z blachy jak dawniej – z szynką, pieczarkami i serem

To klasyczna, grubsza pizza na miękkim cieście drożdżowym – taka, jaką często robiło się kiedyś w domu na dużej blasze. Ma puszysty spód, wyraźny sos pomidorowy, dużo sera, szynkę, pieczarki i cebulę. Brzegi po upieczeniu są rumiane, a środek pozostaje miękki i sprężysty.
Czas przygotowania: około 35 minut
Czas wyrastania ciasta: około 60–75 minut
Czas pieczenia: około 20–25 minut
Łączny czas: około 2 godzin
Porcja: 1 duża blacha 30 × 40 cm

Składniki:
Na ciasto drożdżowe:
- 650 g mąki pszennej
- 25 g świeżych drożdży lub 7 g drożdży instant
- 250 ml letniego mleka
- 100 ml letniej wody
- 2 jajka
- 4 łyżki oleju lub oliwy
- 1 płaska łyżeczka cukru
- 1½ łyżeczki soli
Na sos pomidorowy:
- 400–500 ml passaty pomidorowej
- 1 łyżka oliwy
- 1 łyżeczka oregano
- 1 łyżeczka suszonej bazylii
- ½ łyżeczki czosnku granulowanego
- sól do smaku
- pieprz do smaku
- opcjonalnie ½ łyżeczki cukru, jeśli pomidory są kwaśne
Na wierzch:
- 400–500 g tartej mozzarelli lub sera typu gouda
- 250–300 g szynki
- 300 g pieczarek
- 1 duża cebula
- 1 łyżeczka oregano
- odrobina oliwy do posmarowania ciasta lub blachy
Reklama
Przygotowanie:

Pierwszy krok przygotowania
Jeśli używasz świeżych drożdży, rozkrusz je do miseczki, dodaj cukier, około 100 ml letniego mleka oraz 2 łyżki mąki. Dokładnie wymieszaj i odstaw na około 10–15 minut, aż zaczyn wyraźnie się spieni.
Jeśli używasz drożdży instant, możesz wymieszać je bezpośrednio z mąką i pominąć przygotowywanie zaczynu.
Do dużej miski wsyp mąkę oraz sól i dokładnie wymieszaj.
Dodaj przygotowany zaczyn drożdżowy, pozostałe letnie mleko, letnią wodę, 2 jajka oraz olej.
Początkowo wymieszaj składniki drewnianą łyżką, aż połączą się w dość miękkie, lekko klejące ciasto.
Następnie wyrabiaj ciasto ręcznie lub mikserem z hakiem przez około 8–10 minut. Powinno stać się gładkie, elastyczne i miękkie.
Jeśli ciasto mocno się klei, możesz dodać 1–2 łyżki mąki, ale nie dosypuj jej zbyt dużo. Miękkie ciasto po upieczeniu daje znacznie bardziej puszysty spód.

Drugi krok przygotowania:
Uformuj kulę, przełóż ją do lekko natłuszczonej miski i przykryj ściereczką.
Odstaw w ciepłe miejsce na około 60 minut, aż ciasto mniej więcej podwoi swoją objętość.
W czasie wyrastania przygotuj sos. Passatę wymieszaj z oliwą, oregano, bazylią, czosnkiem, solą i pieprzem.
Jeśli passata jest bardzo rzadka, przelej ją do rondelka i gotuj przez około 8–10 minut, żeby nieco zgęstniała.
Pieczarki oczyść i pokrój w plasterki.
Cebulę obierz i pokrój w cienkie piórka lub półplasterki.
Szynkę pokrój na mniejsze kawałki.
Ser zetrzyj na dużych oczkach tarki, jeśli nie używasz już startego.
Dużą blachę wyłóż papierem do pieczenia lub delikatnie natłuść.

Trzeci krok przygotowania:
Wyrośnięte ciasto przełóż na blachę.
Delikatnie rozciągaj je palcami od środka w kierunku brzegów, aż pokryje całą powierzchnię.
Przy brzegach pozostaw ciasto odrobinę grubsze, aby podczas pieczenia powstała miękka, puszysta ramka.
Po rozciągnięciu ciasta odstaw je jeszcze na około 10–15 minut. Dzięki drugiemu krótkiemu wyrastaniu spód będzie bardziej puszysty.
Piekarnik rozgrzej do 220°C, góra-dół.

Czwarty krok przygotowania:
Na przygotowanym cieście równomiernie rozprowadź sos pomidorowy, pozostawiając około 1–2 cm wolnego brzegu.

Piąty krok przygotowania:
Rozsyp mniej więcej połowę tartego sera.
Rozłóż równomiernie kawałki szynki.
Dodaj plasterki pieczarek i cebulę.
Całość posyp pozostałym serem oraz oregano.
Wstaw pizzę na niższy lub środkowy poziom dobrze nagrzanego piekarnika.

Szósty krok przygotowania:
Piecz przez około 20–25 minut, aż brzegi ciasta mocno się zarumienią, spód będzie wypieczony, a ser na powierzchni zacznie tworzyć złociste plamki.
Jeśli chcesz mocniej przypieczony ser, przez ostatnie 2–3 minuty możesz przełożyć blachę poziom wyżej lub włączyć funkcję grilla.
Po wyjęciu pizzy pozostaw ją na około 5 minut, a dopiero potem pokrój na kawałki.
Ciekawostki – dlaczego stosujemy konkretne składniki i techniki?
Wysoka temperatura pieczenia jest ważna, ponieważ pozwala szybko wypiec spód, zanim sos i warzywa zdążą nadmiernie go rozmoczyć.
Dodatek mleka sprawia, że spód jest bardziej miękki i delikatny. To jedna z cech odróżniających taką domową pizzę z blachy od cienkiej pizzy włoskiej.
Jajka wzbogacają ciasto, nadając mu delikatniejszą strukturę, lekko żółtawy kolor i bardziej „domowy” charakter.
Olej dodany do ciasta pomaga zachować miękkość również po wystudzeniu.
Cukier w zaczynie nie służy do słodzenia pizzy. Niewielka ilość przyspiesza pracę drożdży i pomaga uzyskać dobrze wyrośnięte ciasto.
Płyny muszą być letnie, a nie gorące. Zbyt wysoka temperatura może uszkodzić drożdże i ciasto nie wyrośnie.
Długie wyrabianie rozwija siatkę glutenową, dzięki której ciasto potrafi zatrzymać gazy powstające podczas fermentacji i staje się puszyste.
Drugie krótkie wyrastanie już na blasze sprawia, że ciasto nie jest zbite po rozciągnięciu i ponownie nabiera lekkości.
Sos powinien być dość gęsty. Zbyt wodnista passata może sprawić, że środek pizzy będzie mokry i niedopieczony.
Ser dodany częściowo pod dodatki i częściowo na ich wierzch pomaga połączyć wszystkie składniki i tworzy mocno serową powierzchnię.
Typowe błędy i sposoby ich uniknięcia
- Pizza rozpada się podczas krojenia: po wyjęciu z piekarnika odczekaj kilka minut, aby ser i sos lekko się ustabilizowały.
- Ciasto nie rośnie: najczęściej płyn był za gorący, drożdże były nieaktywne albo ciasto stało w zbyt chłodnym miejscu.
- Spód jest twardy i suchy: do ciasta dodano zbyt dużo mąki. Powinno być miękkie i na początku może się delikatnie kleić.
- Ciasto jest bardzo zbite: mogło być zbyt krótko wyrabiane lub nie otrzymało odpowiednio dużo czasu na wyrastanie.
- Środek pizzy pozostaje mokry: sos był zbyt rzadki albo dodatków było za dużo.
- Pieczarki puszczają dużo wody: nie układaj na pizzy bardzo grubej warstwy. Szczególnie wodniste pieczarki można wcześniej przez 2–3 minuty podsmażyć.
- Pizza jest blada od spodu: piekarnik nie został odpowiednio rozgrzany. Wkładaj pizzę dopiero po osiągnięciu pełnych 220°C.
- Ser się przypala, a spód nadal jest niedopieczony: blacha stoi zbyt wysoko. Przesuń ją niżej.
- Ciasto kurczy się podczas rozciągania: gluten jest napięty. Odstaw ciasto na 5–10 minut i dopiero wtedy ponownie je rozciągnij.
- Brzegi są suche: nie smaruj ich dużą ilością sosu i nie piecz pizzy zbyt długo.
Praktyczne wskazówki
Następnego dnia pizzę najlepiej odgrzewać w piekarniku lub na suchej patelni, a nie w mikrofalówce. Spód ponownie zrobi się lekko chrupiący, a środek pozostanie miękki.
Mąkę dodawaj z wyczuciem. Różne rodzaje mąki chłoną różną ilość płynu, dlatego lepiej pozostawić ciasto trochę bardziej miękkie niż je przesuszyć.
Jeśli w kuchni jest chłodno, miskę z ciastem można wstawić do wyłączonego piekarnika z zapaloną lampką.
Świeże drożdże zawsze warto najpierw sprawdzić w zaczynie. Jeśli po kilkunastu minutach nie pojawi się piana, lepiej użyć nowych.
Nie dociskaj mocno wyrośniętego ciasta podczas rozciągania. Staraj się pozostawić w nim jak najwięcej powietrza.
Pieczarki można ułożyć surowe, ale powinny być pokrojone w dość cienkie plasterki.
Cebulę również krój cienko, żeby zdążyła zmięknąć w czasie pieczenia.
Jeśli lubisz mocno serową pizzę, użyj mieszanki mozzarelli i goudy. Mozzarella dobrze się ciągnie, a gouda daje mocniejszy smak i ładniej się rumieni.
Nie nakładaj bardzo grubej warstwy sosu. Na dużą blachę wystarczy około 400–500 ml gęstej passaty.
Gotową pizzę najlepiej kroić dużym nożem lub radełkiem dopiero po kilku minutach odpoczynku.
Zdjęcia zostały edytowane z wykorzystaniem narzędzi AI- zdjęcia poglądowe.
Ciesz się smakiem razem ze mną!
Smacznego!


